Lúa giai đoạn đứng cái: Bón phân thế nào để tránh lép hạt, tăng chắc hạt ?

Ruộng lúa phát triển tốt giai đoạn đầu nhưng có thể lép hạt nếu bón phân không đúng giai đoạn

Nhiều ruộng lúa phát triển rất tốt ở giai đoạn đẻ nhánh, lá xanh, thân mạnh. Nhưng khi bước sang làm đòng – trổ bông thì lại xuất hiện tình trạng lép nhiều, bông ngắn, hạt nhẹ.

Nguyên nhân phổ biến không nằm ở giống, mà do bón phân không kịp chuyển theo nhu cầu sinh lý của cây, đặc biệt ở giai đoạn đứng cái.

Đây là thời điểm quyết định trực tiếp đến số hạt và năng suất cuối vụ.

Lúa giai đoạn đứng cái là gì ? Nhận biết như thế nào ?

Tách thân lúa có thể thấy mầm đòng – dấu hiệu nhận biết giai đoạn đứng cái

Giai đoạn đứng cái là lúc lúa ngừng đẻ nhánh và bắt đầu hình thành đòng.

• Thời gian: khoảng 35-45 ngày sau sạ (tùy giống, điều kiện ruộng)
• Dấu hiệu nhận biết:
  • Thân bắt đầu ngừng vươn cao
  • Bẹ lá đứng thẳng
  • Tách thân thấy mầm đòng nhỏ bên trong

Đây là giai đoạn cây chuyển từ nuôi lá sang nuôi đòng

Vì sao phải thay đổi cách bón phân ở giai đoạn này ?

Dư đạm khiến lúa xanh đậm, thân mềm, dễ đổ và giảm khả năng nuôi đòng

Khi lúa bước vào đứng cái, nhu cầu dinh dưỡng không còn giống giai đoạn đẻ nhánh.

Nếu vẫn bón phân như trước, đặc biệt là bón nhiều đạm (urê, NPK đạm cao) sẽ gây:

• Thân vươn nhanh, mô mềm
• Dễ đổ ngã khi mưa gió
• Hạn chế nuôi đòng
• Tăng tỷ lệ lép hạt

Đây là nguyên nhân khiến nhiều ruộng xanh tốt nhưng năng suất thấp

Nguyên tắc bón phân đúng giai đoạn đứng cái

Giai đoạn đứng cái cần giảm đạm, tăng kali để nuôi đòng và hạn chế lép hạt

1. Giảm đạm (N)

• Không bón thúc mạnh như giai đoạn đẻ nhánh
• Chỉ duy trì mức vừa đủ

Dư đạm sẽ làm cây “nuôi lá” thay vì nuôi đòng

2. Giữ ổn định lân (P)

• Hỗ trợ hình thành đòng
• Tăng năng lượng trao đổi chất

Thiếu lân → bông nhỏ, ít hạt

3. Tăng kali (K)

Đây là yếu tố quan trọng nhất ở giai đoạn này:

• Giúp cứng thân, hạn chế đổ ngã
• Tăng vận chuyển dinh dưỡng về đòng
• Tăng tỷ lệ hạt chắc

Thiếu kali → bông ngắn, lép nhiều

4. Bổ sung trung – vi lượng (nếu cần)

• Silic: giúp cứng cây, chống đổ
• Canxi, Magie: tăng độ bền mô, hỗ trợ quang hợp

Đặc biệt cần thiết trên đất yếu, ruộng dễ đổ ngã

Liều lượng bón phân giai đoạn đứng cái (tham khảo)

Ruộng sinh trưởng bình thường

• Urê: 3-4 kg/công
• Kali (KCl): 4-6 kg/công
• Hoặc NPK cân đối/kali cao: 8-12 kg/công

Ruộng xanh đậm (dư đạm)

• Không bón thêm urê
• Chỉ bón: 4-6 kg kali/công
• Có thể bổ sung: Zn, Si nếu cần

Ruộng yếu, lá nhạt

• Urê: 4-5 kg/công
• Kali: 4-5 kg/công
• NPK 16-16-8 hoặc 15-15-15: 8-15 kg/công

Những sai lầm cần tránh

• Bón urê mạnh tay như giai đoạn đẻ nhánh
• Không tăng kali
• Bón phân khi ruộng còn ngập sâu
• Bón trước mưa lớn
• Không quan sát tình trạng cây

Những sai lầm này làm thất thoát phân và giảm năng suất rõ rệt

Cách nhận biết ruộng lúa đang bón đúng hay sai

Ruộng cân đối dinh dưỡng

• Lá xanh vừa, không đậm
• Thân cứng
• Lóng không dài
• Ruộng đứng vững

Ruộng mất cân đối

• Lá xanh đậm → dư đạm
• Thân mềm → dễ đổ
• Lóng dài → mất cân đối
• Bông yếu → thiếu kali

Cần điều chỉnh phân ngay, không bón theo thói quen

Nguyên tắc bón phân giúp tiết kiệm và hiệu quả

• Bón theo tình trạng thực tế của ruộng
• Không bón theo lịch cố định
• Chia nhỏ lượng bón, tránh bón dồn
• Không bón khi đất quá ẩm hoặc trước mưa

Hiệu quả không nằm ở bón nhiều, mà ở bón đúng thời điểm – đúng cách

 Nguyên tắc quan trọng giai đoạn đứng cái: giảm đạm, tăng kali để tăng tỷ lệ hạt chắc

Kết luận

Giai đoạn đứng cái là thời điểm quyết định năng suất lúa. Nếu không chuyển kịp cách bón phân, ruộng lúa có thể xanh tốt nhưng vẫn lép hạt.

Nguyên tắc quan trọng: Giảm đạm – tăng kali – quan sát ruộng để điều chỉnh

FAQ – Câu hỏi thường gặp

1. Lúa đứng cái có nên bón NPK đạm cao không ?

Không nên.
Giai đoạn này cần giảm đạm, nếu tiếp tục dùng NPK đạm cao sẽ làm lúa phát triển lá thay vì nuôi đòng, dễ lép hạt.

2. Làm sao biết lúa đã tới giai đoạn đứng cái ?

Quan sát:

• Thân ngừng vươn cao
• Bẹ lá đứng
• Tách thân thấy mầm đòng

Thường rơi vào khoảng 35-45 ngày sau sạ (tùy giống).

3. Vì sao lúa xanh nhưng vẫn lép hạt ?

Do bón dư đạm ở giai đoạn đứng cái, làm cây phát triển thân lá mạnh nhưng không tập trung nuôi đòng.

4. Giai đoạn này nên ưu tiên loại phân nào ?

Nên ưu tiên:

• Kali (KCl hoặc NPK có hàm lượng K cao)
• Phân cân đối NPK

CÔNG TY TNHH TMDV XNK TƯỜNG NGUYÊN
🏠 Địa chỉ: 474 Trần Phú, khóm An Lộc, phường An Bình, Đồng Tháp
☎️ Hotline: 0277 3837 259
🌐 Website: www.tuongnguyen.vn